Các lỗi thường gặp của van và cách khắc phục
Van công nghiệp là thiết bị cơ khí quan trọng dùng để đóng/mở, điều tiết và kiểm soát lưu chất trong hệ thống đường ống. Trong quá trình sử dụng, van có thể gặp sự cố nếu lựa chọn, lắp đặt hoặc bảo trì không đúng cách. Dưới đây là 6 lỗi thường gặp, nguyên nhân và cách khắc phục.
1. Van bị rò rỉ (xì nước, xì khí)
Nguyên nhân
- Gioăng làm kín bị mòn, lão hóa hoặc nứt vỡ.
- Bề mặt tiếp xúc giữa đĩa van và seat không khít do mài mòn, cặn bẩn.
- Bu-lông mặt bích siết không đều hoặc không đúng mô-men.
- Áp suất hệ thống vượt ngưỡng thiết kế.
Cách khắc phục
- Thay gioăng làm kín định kỳ.
- Làm sạch bề mặt đĩa và seat, kiểm tra độ mòn.
- Siết lại bu-lông đúng kỹ thuật.
- Sử dụng van đúng thông số áp suất/nhiệt độ.
2. Van bị kẹt, không đóng/mở được
Nguyên nhân
- Cặn bẩn, rỉ sét, dị vật mắc trong buồng van.
- Trục van cong hoặc kẹt do thiếu bôi trơn.
- Mô-tơ điều khiển hỏng (van điện, khí nén).
- Van để lâu không vận hành bị dính seat.
Cách khắc phục
- Tháo van để vệ sinh sạch.
- Bôi trơn trục và cơ cấu truyền động.
- Kiểm tra nguồn điện/khí và thay bộ truyền động khi hỏng.
- Vận hành định kỳ kể cả khi ít sử dụng.
3. Van đóng không kín
Nguyên nhân
- Bề mặt đĩa hoặc seat mài mòn, bám cặn.
- Cơ cấu truyền động lỏng, lực ép không đủ.
- Lắp sai hướng dòng chảy.
Cách khắc phục
- Mài hoặc thay mới đĩa, seat.
- Điều chỉnh hoặc thay cơ cấu truyền động.
- Lắp đúng chiều theo hướng dẫn nhà sản xuất.
4. Van rung hoặc phát tiếng ồn khi vận hành
Nguyên nhân
- Điều tiết không đều gây dao động dòng chảy.
- Áp suất cao hoặc hiện tượng xâm thực (cavitation).
- Bu-lông cố định lỏng.
Cách khắc phục
- Sử dụng van phù hợp mục đích điều tiết.
- Cân bằng áp suất, lắp thêm thiết bị giảm áp.
- Siết chặt bu-lông và dùng đệm chống rung.
5. Van bị ăn mòn, thủng thân
Nguyên nhân
- Dùng vật liệu không phù hợp với lưu chất.
- Làm việc trong môi trường ẩm, hóa chất hoặc nhiệt độ cao.
Cách khắc phục
- Thay van inox, lót Teflon hoặc vật liệu chống ăn mòn.
- Phủ lớp bảo vệ bề mặt van.
6. Van tự động hoạt động sai hành trình
Nguyên nhân
- Lỗi bộ điều khiển điện/khí nén.
- Cảm biến hoặc tín hiệu điều khiển sai.
- Kẹt cơ khí nhưng hệ thống vẫn báo hoạt động.
Cách khắc phục
- Kiểm tra tín hiệu đầu vào/ra, reset hoặc thay board điều khiển.
- Thử đóng/mở tay để kiểm tra kẹt cơ khí.
- Bảo trì định kỳ bộ truyền động.
